Vir my dogter, op jou 18e verjaardag vandag…

Liewe A***

Vandag, presies 18 jaar gelede, het twee baie jong mense met ‘n geleende ou Mercedes na ‘n Provinsiale Hospitaal in die Vrystaat toe gery.   In ‘n sekere sin was dit baie spannende tye in ons lewens. My pa is dood twee maande voor jou geboorte, en jy sou sy eerste kleinkind gewees het. Hy het so uitgesien na jou koms. Net twee weke voor hom is my oom oorlede, wat my mentor in die lewe was, en vir my gewys het hoe lyk Jesus se liefde baie prakties.  Jou ma het ‘n goeie werk gehad, maar ek was op daardie stadium ‘n Proponent, wat vir ‘n beroep gewag het.  Geld was maar skaars. Dit was soms baie rof op ons in hierdie dae met al die onsekerhede van hierdie tyd. Ek hoop nie daardie spanninge het jou lewe negatief beïnvloed voor jy nog hier aangekom het nie.

Want ek wil weer vir jou vandag sê: Jou koms in ons huis was so ongelooflik welkom!  Ek het jou ma baie lief, en jy is uit ons liefde vir mekaar gebore.  Ons was baie opgewonde vandat ons gehoor het jy is op pad, en ons het so uitgesien na jou koms! Jy was vir ons die simbool van HOOP, van ‘n nuwe toekoms wat binnekort sou aanbreek.

Die dag van jou geboorte was redelik rof op ons, veral op jou ma en jou. Dit was ‘n yskoue Vrystaatse wintersdag toe ons kraamsaal toe gery het. Ma se dokter was al klaar in die buiteland, want jy was ‘n week laat…  Die sustertjie aan diens in die Provinsiale hospitaal het maar pas klaar gestudeer. Jy was haar eerste bevalling in haar professionele loopbaan.  En sy was baie senuweeagtig, het selfs gesukkel om ‘n drup in jou ma se are te kry. Dit het ons ook nou nie baie gerus gemaak nie…  Die dokter se vennoot het uiteindelik opgedaag, en toe is jy gebore. Met ‘n tangverlossing. Dit was vir my verskriklik.  Ek weet nie hoeveel ‘n baba kan onthou van ‘n geboorte nie, maar ek kan glo dit het ‘n invloed op ‘n mens. Dit was vir my baie wonderlik om by jou geboorte te wees, en saam met die dokter die eerste mens te wees wat jou gesiggie gesien. Ek wou die dokter amper bliksem, want dit het gelyk of hy jou koppie gaan afbreek met daardie tang van hom.

Ek was al lief vir jou die dag toe die swangerskaptoets twee strepies vir positief gewys het. Daardie liefde het nog baie dieper geword die oomblik toe ek vir die eerste keer in jou oë kyk.

Ek weet regtig nie of die geboorte ‘n invloed het nie, of dit krampe was of wat nie, maar jy was ‘n koliekbaba.  Dit was vir ons ‘n groot aanpassing.  Ons het so dom gevoel.  Ek het so magteloos gevoel as ‘n mens jou vashou, en nie weet wat dit is wat jou seermaak nie.

Op ‘n manier het ons dit saam oorleef. En jy het deel van ons lewe geword, soos dit hoort- dit is wat ons nog altyd wou hê.

Daar was baie kere wat ek dalk oorbeskermend teenoor jou opgetree het.  As ek ‘n kans sou gehad het om dit oor te doen, sou ek seker steeds dieselfde opgetree het. Ek hoor al hoe meer van my vriendinne se gru-stories hoe hulle seergekry het op plekke waar hulle veilig moes gewees het.  Ek sou nog altyd, en sal vir die res van my lewe, my lewe enige dag met blydskap gee om jou te beskerm van alles en almal wat jou wil seermaak.

Ek het saam met jou deur die seer van die laerskool geworstel. Ek het baie dae skuldig gevoel. Want daardie sukkel wat jy ervaar het om vriende te maak, dink ek kom dalk geneties van my af- ek het net so gesukkel op skool om met ander mense te connect.  Jy was baie selfbewus, en daarvoor  het ek dalk vir jou die verkeerde voorbeeld gestel.

Jy het baie keer op skool uit gevoel.  Ek wil vir jou sê dis omdat jy ‘n baie unieke mens is.  Jy is nie soos almal  anders nie. En dit is ‘n baie beter ding as wat jy nou sal verstaan. Jy is een van die beste kunstenaars wat ek ken.  Jy is baie meer kreatief as ek en jou ma saam.  Jou brein dink op ‘n ander manier as baie mense s’n, en dit is verseker nie verkeerd nie, dis ‘n gawe!  Jy het ‘n melankoliese temperament, en is geneigd tot depressie, soos ek en ‘n paar ander van ons familie.  Baie van die groot kunstenaars in die geskiedenis, en party van die sterkste leiers, het ook daarmee geworstel. Dit kan ook een van die groot dryfvere in jou lewe word, wat jou tot nog meer sal inspireer.

Ek was so bly dat jy jouself begin vind het in die Hoërskool. Jy het op sportgebied, met jou plek in die eerstespan, baie verder gevorder in spansport as wat ek ooit kon.  Jou kultuurbydraes by die skool in drama, kuns was uitstekend. Jou verkiesing op die VLR was vir my die erkenning van ‘n potensiële leier in die lewe wat jy self nog sal ontdek. En die feit dat jy jouself in jou kamer kon vind- ‘n wonder!

Jou verjaardag vandag was vir my aan die een kant ‘n skok. Die skok is dat ek maar net weer besef dat ek besig is om ouer te word. Maar hierdie skrywe gaan oor jou. Ons besef dat jy nou wettiglik volwasse is.  Ek het die afgelope ruk probeer om jou al meer en meer ruimte te gee om jou eie keuses te maak, en meer en meer verantwoordelikheid vir jou eie lewe te vat. En jy het my nie teleur gestel nie. Maar ons kom nader aan daardie punt wat jy jou eie lewe gaan leef, en ek net daar gaan wees om vir jou ondersteuning te gee.  Ek gun dit vir jou met my hele hart, dit was so lekker in my eie lewe toe ek daar gekom het.

Jy het soveel wonderlike talente gekry om die lewensreis mee aan te pak.  Ek weet jy gaan ‘n sukses van jou lewe maak, want jy het nog altyd hard geveg vir wat jy graag wil bereik. En nou lê die toekoms blink voor jou. Ek bid saam met jou vir die universiteitskeuring wat jy nodig het. Ek bid saam met jou dat jou loopbaankeuse, en jou koshuiskeuse vir volgende jaar mooi in plek sal val.

Ek weet jy is ‘n fantastiese mens, al glo jy dit as tiener nog nie self nie. Ek weet jy gaan ver kom, al sien jy nog nie die pad nie. Maar die een ding wat ek vir jou wil sê: solank ek lewe, sal ek daar wees vir jou. Ek sal jou altyd liefhê, ongeag die dinge wat ons vanweë die generation gap soms vir mekaar in warm oomblikke sê. Jy sal altyd by my welkom wees, maak nie saak wat die probleem is wat jou vreugde steel nie.

Ek sien uit na die toekomspad wat jy volgende jaar begin stap. So nou en dan bid ek vir jou huweliksmaat, wie en waar hy ook al mag wees.  Ek bid vir iemand wat jou gaan leer ken vir wie jy regtig is, en al die mooi in jou gaan geniet. Ek bid vir jou vir iemand wat jou so gelukkig gaan maak, soos wat ek nou al 21 jaar die grootste geluk saam met jou moedertjie beleef.  Kry vir jou iemand wat jou altyd respekteer, iemand wat jou ook sal dien, iemand wat vir die lang reis bereid sal wees om saam met jou die lewenspad te stap, deur dik en dun.  As hy ooit sy hand teen jou lig, gaan ek en jou broers hom bliksem! (Dit het jou broer al tien jaar terug vir jou gesê- ons staan daarby!)

My kind, jy is gemaak om met arendsvlerke te vlieg (Jes 40:31) Jy is meer as ‘n oorwinnaar (Rom 8:37)  en jou ouers sal altyd in jou glo. Dankie dat jy ons dogter is, en ek is verskriklik, baie, baie lief vir jou!

Vir altyd!

Jou Pappa

Vir die ander lesers wat dalk omgekrap is oor twee woorde:

Bliksem is nie ‘n vloekwoord nie- dit beteken weerligstraal, en die vrees vir daardie natuurverskynsel het dit onaanvaarbaar gemaak om die naam daarvan uit te spreek, net soos donder…  Vrees vir Thor, die god van die donder, het dit ‘n vloekwoord in party kulture gemaak.  As ek sê ek gaan jou bliksem, beteken dit dat ek jou skielik, onverwags so hard gaan tref dat jou ore gaan tuit en jou lewe nooit weer dieselfde daarna gaan wees nie…

Waarom gaan mense nie groot vir ‘n droom nie?

Ek het vanoggend begin met ‘n baie hartseer verhaal in my gemeente. Daar is ‘n baie (soos in BAIE) jong egpaartjie in ons gemeente.  Hulle het vroeg hierdie jaar getrou. En binne twee maande lê die jong bruidjie in Intensief, gediagnoseer met Lupus, en baklei  vir haar lewe. En so hou dit nou vir maande aan, dan is sy in die hospitaal, dan in intensief, en dan gaan dit beter. Maar sy is nie meer fisies die mens wat sy op haar troudag was nie.  Dit bring baie spanning by hulle in die huwelik,  dalk was hulle te jonk om te verstaan wat beteken “in sickness and in health… for better or for worse…” toe hulle ewige trou aan mekaar belowe het. Die jong bruidegom hardloop weg van sy bruid af. En dit is hartverskeurend. Soos enige sulke tragedie is daar altyd nog wyer kringende rimpelings in die dam van ellende.  Albei ouerpare woon ook in ons dorp. En die bruid se ouers versorg haar tans. Of die bruid se ma, in elk geval. Die pa is ‘n brombeer, wat in sy eie hoekie voor die televisie weg gaan kruip het, en nooit weer daar weggekom het nie. Die bruid se ma dra ‘n geweldige swaar las.  Ek moet bely dat ek eintlik ‘n baie sagte hartjie het. Sulke dinge ontstel my ook geweldig baie, en dit is vir al die partye in hierdie storie een groot stuk lyding op die oomblik. Mense se seer was nog altyd vir my baie erg, veral ekstreme voorbeelde soos hierdie.

Dit het gemaak, nadat ek die moeder van die bruid vanoggend vir lank probeer moed inpraat het, dat ek ook weer met nuwe waardering na my eie huis toe teruggery het.  Ek is so dankbaar vir ‘n vrou aan my sy wat ek op kan staatmaak in krisistye. ‘n Vrou wat my liefhet, en my ruimte gee om my unieke self te wees. Ek het net daar besluit om haar vir ‘n ontbyt te vat by die nuwe restaurant wat in ons dorp oopgemaak het, net om weer te wys ek is lief vir haar en waardeer haar baie.

Nou kom ons by die uiteindelike storie uit.

In ons dorp het hierdie betrokke eetplek oopgemaak saam met ‘n nuwe winkelsentrum. Die nadeel van dit is- daar is geen uitsig nie. Jy kyk agter in ‘n groot hardewarewinkel se agterplaas vas, en langs dit is ‘n oop stuk veld wat vol bourommel lê, nou al vir jare lank.  Die restaurant is een van ‘n bekende franchise, daardie een wat Jac de Priester ‘n regular is by in die Brooklyn Mall.   Die buurdorp se tak gaan baie goed aan, en ons ry gereeld met die motorfietse daarheen om ontbyt te gaan eet- hulle ommelette is gewoonlik uitstekend!  Om een of ander rede sukkel eetplekke en koffiewinkels om hulle deure oop te hou in ons dorp. Ons is ‘n bekende vakansiedorp, maar die plaaslike bevolking is hoofsaaklik afgetredenes.   Verlede jaar was ons baie hartseer toe hierdie franchise gesink het. En baie dankbaar toe die nuwe eienaars die plek weer verlede naweek oopgemaak het, met baie goeie spesiale aanbiedinge.

So is ek toe mos nou lus vir daardie spesiale aanbiedinge.  Ek en my geliefde het daar opgedaag, en daar is steeds nie baie mense in die eetplek nie. Wat ons opgeval het, is die groot hoeveelheid staf wat op die vloer rondstaan. Ek het getel, en ek oordryf nou regtig nie. Daar was ‘n bestuurder, en ‘n adjunkbestuurder, wat albei vroeg al by ons tafel gestop het, en die bestuurder wat gevra het sy soek asseblief ons terugvoer oor die kos as ons klaar is, want sy wil hierdie “situation” reg bestuur. Rooi liggie flikker op my paneelbord. Daar is NEGE mense agter die kombuis se toonbank, en daar is ongeveer ses kelners op die vloer. Ons was so elfuur daar, die tyd wat die boere klaar by die koöperasie was, en koffie soek (die lekker kuierplekke maak eers later oop.)

Ons bestel- vroulief het intussen klaar geëet tuis, en wil net ‘n Hot Chocolate hê om die ysbere weg te jaag. Ek bestel die openingsaanbod- ‘n Hamburger en tjips, en ‘n glas Coke vir R29.95.  Die drinkgoed kom redelik vinnig. Baie van die personeel op die vloer ken ons- ons gunsteling koffiewinkel in die dorp sukkel ook maar, en het van verskeie personeellede ontslae moes raak gedurende die afgelope paar weke.

En ons wag. En ons wag. En ons bespreek ons dogter se 18e verjaarsdag more, en wat ‘n gepaste dag sou wees (Zebula by Warmbad vir middagete lyk vir ons nou na die aangewese pad om te volg- baie luuks, baie lekker, en ongelukkig bietjie bo ‘n dominee se prysklas, maar ‘n mens se enigste dogter word ook net een keer 18) Later volg die debat of ons ‘n gasverwarmer moet koop, ons huis is ‘n yskas en ons word aangespreek oor kragverbruik met die gemeente se finansiële situasie.  Ons keer terug na Dogter se verjaarsdag, ons besluit om vir haar ‘n botteltjie sjampanje ook te koop, terwyl sy dan nou wettiglik saam kan drink, en al vir verskeie van haar vriendinne dit vir ‘n geskenkie gestuur het op hulle 18e verjaarsdag.  Baie diep gesprekke. Maar die Hamburger en tjips daag net nie op nie. Ek begin later ongeduldig rondskuif op my stoel. Die assistent bestuurder sien dit raak, en gaan vra in die kombuis wat aan die gang is.  Die nuus kom terug, die Tjipsmasjien het die gees gegee. Wil ek iets anders hê? Nee, my tyd het uitgeloop, eintlik my geduld. Ons vra maar die rekening, en loop daar uit.  Glad nie ‘n lekker ervaring nie.

Op die platteland is ons nogal afhanklik van die enkele eetplekke wat dit maak. Daar is mense soos ek op die platteland wat so ‘n klein liefde vir ‘n stad en sy malls het (maar hou julle spitsverkeer en tolhekke maar vir julleself, dankie!)  Dis so lekker as ‘n mens nie ALTYD by net een koffieshop hoef te wees nie,  want met net een begin die gemeenskap vinnig skinder oor hoe die dominee net in die koffieshop rondlê en nie sy werk doen nie…

Met my hele hart gun ek die nuwe eienaar van die oranje franchise Maximum sukses toe met sy nuwe onderneming. Ek weet daar gaan baie drome, en baie geld daarin om ‘n nuwe onderneming se deure oop te maak.  Ek is net bekommerd as ek daardie samedromming van niksdoenende personeel, daardie reuse tyd wat dit vat om te kom sê ‘n kritiese deel van hulle menu is buite werking,  en die alreeds leë stoele in die plek, gaan saamwerk om nog ‘n droom in ons dorp te sink. Ons almal baat by ‘n sakegemeenskap wat goed doen, en ek gun dit regtig vir almal. Maar diens moet op standaard wees. Anders koop ek eerder vir my ‘n botteltjie Jacobs koffie, en sit elfuur op my stoep in die son en geniet elke teug, en droom van Mugg & Beane as ek weer siekebesoek in die stad gaan doen. Of daai lekker koffieshop met die kunswerke daar bo teen Fairie Glen se rante…

 

Australian Masterchef, that other naked guy and I…

Ek het ‘n werk wat maak dat ek ander tye as die meeste normale mense werk.  Ek is byna elke weeksaand van so vieruur tot na negeuur uit die huis uit, besig met vergaderings of om mense tuis te besoek. Dikwels bid ek vir kinders se mangeloperasies, tannies se spatare, of vir wysheid of die man daardie derdehandse Tatabakkie moet koop of nie. Dit kan nogal frustrerend raak!

Maar in die vakansietyd kry ek kans om bietjie saam met my gesin voor die televisie te parkeer. En in ons huis is dit nie 7e laan (bestaan die laan nog?) of Binneboudknypers nie. Nee, elke aand stiptelik om half sewe skakel ons oor na ‘n program uit die mees onverwagte oord- Australië! Nou weet ons almal daar het, buiten Nicole Kidman, nog nooit iets goeds uit Australië gekom nie. Maar hierdie program, gemaak deur die nageslag van uitgesoekte voorouers, is vir ons uitstekend! Australian Masterchef.  Dis vir ons een van die beste realiteitsprogramme ooit. Dit is nie naastenby so vennynig soos Idols nie, nie so voyeurfees soos Big Brother nie, en nie so uitgerek soos Survivor nie. In elke episode kry ons nuwe idees,  wat ons ook maar nooit gaan uitprobeer nie. Maar dit is fantasties om te sien wat alles moontlik is om met kos, en mensehande, en geduld, en ‘n moerduur kombuis reg te kry!

Veral toe die klompie nou Engeland toe was, en nog boonop vir Jamie Oliver daar raakloop en by hom leer kook, toe raak dit eers lekker. Ons hou van die Naakte Kok. Omdat hy so ooglopend geniet wat hy doen. Omdat hy nie ‘n saak het met die reëls van die spel nie, en altyd bereid is om iets nuuts te probeer.

En dan kan ek my boonop verkyk aan die Twee Hairy Bikers as hulle kosmaak…  Party ouens kyk Fashion TV vir hulle kieks, nog ander soek snaakse programme van arm meisies wat nie geld het vir klere nie, om besig te bly.

Maar ek? Sekere kosprogramme is vir my so lekker ontspannend!  Ek word verlei deur ‘n netjiese snit vleis, gestop met eksotiese kruie en speserye, aan die brand gesteek met ‘n duur dop. Ek wens so ‘n mens kon die eindproduk ruik. Ek wens so ek en my geliefde kon om ‘n tafel in ‘n wonderlike intieme klein restaurantjie sit, en om ‘n kers se lig daardie ontploffing van smake persoonlik ervaar! Terwyl Joshua Bell vir ons saggies op sy viool speel.

Ek wil nou graag van hierdie geleentheid gebruik maak om teenoor julle te bieg: ek is baie, baie lief vir lekker eet! Ongelukkig doen ek dit te veel, en daarom sukkel ek om soos Ryk Neethling te lyk in Jenna Clifford se posters. Ek is gewoonlik ook redelik tevrede met ‘n basiese braai, soos pap en wors, of een van verskillende snitte steak, met of sonder sous, met of sonder gebakte aartappel, altyd medium rare.

Maar ek is nie soos van die Vrystaatse boere wat ek net na Weermag bedien het in ‘n plattelandse gemeente nie. Ek ken van daardie manne wat elke liewe dag van sy lewe sy stukkie kookvleis, rys, en aartappels wil eet, miskien met boontjies en pampoen. Elke dag. Behalwe Vrydagaand wanneer hy by die dorpsklub kan staan met sy twotone hemp, rugbybroekie, rugbykouse en vellies. Daar braai hy dan sewe skaaptjops, laai die kas Castle van sy bakkie af, en geniet dit alles met ‘n enkele wit bun.  (Dis ook lekker op sy tyd!) Daar is ook van hulle wat regtig dink groente se doel is net garnering op ‘n bord.  Soos toe ek op Piet Plessies destyds vir ‘n onderhoud was, en die manne sê: “Hier eet ons net vleis, en as ons lus is vir groente, dan eet ons hoender…”

Ek is nie so nie.  Daar is wel sekere goed wat ek nie graag eet nie. Brussel sprouts, vanweë my ongelukkige ervaring in die skoolkoshuis in die koue Vrystaat sal nooit weer as kos kan klassifiseer nie. Sousboontjies was ook totaal uit, maar ek het in Spanje geleer om enige iets te eet wat energie kan gee vir die volgende dag…  Behalwe- daardie rioolreuk van ‘n vuil afval sal my nog steeds oortuig om ‘n dag te vas, eerder as om saam te eet! Daardie fotos van Maankind gister van sekere Oosterse geregte sal ek ook nie kan inkry nie, nie eers op Fear Factor as daar ‘n mijoen Rand op die spel is nie. Ek eet nie fetusse van enige aard nie, ook nie huisdiere soos hond of kat nie.  Goudvis en budjie kan dalk oorweeg word…

Ja, die een ding wat ek geniet, is om verskillende kosse uit te probeer. Dit was vir my ‘n regte treat toe my een baie goeie vriend my die dag aan sushi voorstel, saam met ‘n vars droë witwyn- nooit voorheen gedink ek kan van een van die twee hou nie. Ek het baie van Melide in Spanje se Pulpo gehou, (opgekookte, gekapte heel seekat.)  België se warme wafels, Istanbul se Beiti Kebabs by Doi Doi’s agter die Blou Moskee. En Durban se Brittania Hotel se Bunny Chows! Vars seekos by die Muisbosskerm by Lambertsbaai. Vlakvarkboud by Mabalingwe naby Warmbad.  Sulke geleenthede is hoogtepunte in my lewe! Ek droom nog daarvan om  ‘n Michelin ster restaurant te besoek, en ek droom van ‘n besoek aan  Reuben Riffel se restaurant in Franschhoek.

Kan ek self kos maak? In my ouerhuis het my pa die vleis gebraai, maar hy is nooit naby ‘n stoof in sy lewe opgemerk nie. Toe ek in Standerd 9 was, het ek die eerste keer met Potjiekos kennis gemaak. Ek het gesien hoe ‘n familievriend dit maak. En ek het die bestanddele onthou, maar nie die hoeveelhede nie.  Ek het by ‘n volgende geleentheid my eerste potjie gemaak: Stukkies beeskookvleis, aartappels, boontjies, wortels in goue pennies gesny, met ‘n sousie van blatjang, tamatiesous en worcestersous gemeng.  Die groot probleem het gekom met die speserye- ek kon nie onthou hoeveel kerrie om in te gooi nie. Toe gooi ek maar die hele pakkie extra strong Masala in! Ek het dit op brood bedien, maar my gaste het een na die ander met trane in die oë  verskoning gevra, met dringende dinge wat hulle elders moes gaan doen het. Toe moes ek maar self my eie potjie opeet- die trots van die tienerseun is legendaries. Maar daar was 2 liter melk nodig om weer gevoel in my mond terug te kry!

Vandag kan ek ‘n baie lekker vleisie braai. Ek het met my eerste salaristjek ooit my eerste Weber gekoop, en hom verlede jaar finaal opgebraai.  Ek kan basiese boerekos in die kombuis maak op die stoof, maar het nog nooit iets probeer bak nie.Ek kan ‘n redelike goeie potjie aanmekaar sit, en het al vir 600 mense in die gemeente op een slag ‘n Potjie voorberei.

Maar ek wens ek kan nog baie verbeter. As die Masterchef se mes so blits deur die wortels op die kapbord, dan wens ek dit was ek. Wanneer mense op televisie enige chefopleiding kry, dan begeer ek om ook daar te wees. Een van die grootste vreugdes in my lewe is om kos vir gaste op te skep, wat ek self vir hulle gemaak het. As ek Masterchef kyk, is my aanbieding nie naastenby op enige standaard nie. Maar as mense lekker eet aan my kos, dan blom ek!  Dalk moet ek en vroulief net so nou en dan een van die groot resepte neem en dit self probeer doen. Goeie vriende nooi, ‘n botteltjie diep rooi op die tafel kry, en kuier tot die son opkom.